حق تلاوت چیست؟
- ولی گروه سومی هستند که مومنان راستینند، قرآن را به عنوان یک کتاب عمل، و یک برنامه کامل زندگی پذیرفته اند، خواندن الفاظ و اندیشه در معانی و درک مفاهیم این کتاب بزرگ را مقدمه ای برای عمل می دانند، و لذا هر زمان قرآن می خوانند روح تازه ای در کالبد آنها پیدا می شود، تصمیم و اراده تازه، آمادگی و اعمال تازه، و این است حق تلاوت.
در حدیثی ار امام صادق علیه السلام در تفسیر این آیه می خوانیم که فرمود:
یرتلون آیاته و یتفقهون به و یعملون باحکامه و یرجون وعده و یخافون وعیده و یعتبرون بقصصه و یاتمرون باوامره و ینتهون بنواهیه ما هو والله حفظ آیاته و درس حروفه و تلاوه سوره و درس اعشاره و اخماسه حفظوا حروفه و اضاعوا حدوده و انما هو تدبر آیاته و العمل بارکانه قال الله تعالی کِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ إِلَيْکَ مُبَارَکٌ لِيَدَّبَّرُوا آيَاتِهِ وَ لِيَتَذَکَّرَ أُولُوا الْأَلْبَابِ (ص_29)
منظور این است که آیات آن را با دقت بخوانند و حقایق آن را درک کنند و به احکام آن عمل بنمایند، به وعده های آن امیدوار، و از وعید های آن ترسان باشند، از داستانهای آن عبرت گیرند، به اوامرش گردن نهند و نواهی آن را بپذیرند، به خدا سوگند منظور حفظ کردن آیات و خواندن حروف و تلاوت سوره ها و یاد گرفتن اعشار و اخماس[1] آن نیست آنها حروف قرآن را حفظ کردند اما حدود آن را ضایع ساختند، منظور تنها این است که در آیات قرآن بیندیشند و به احکامش عمل کنند، چنانچه خداوند می فرماید: این کتابی است پر برکت که بر تو نازل کردیم تا در آیاتش تدبیر کنند[2].
منبع: تفسیر نمونه جلد یک صفحه 432-431
[1] منظور از اعشار و اخماس تقسیماتی است که درقرآن می شود مانند تقسیم به سی جزء و یا هر جزء به چهار حزب و امثال آن است.
[2] نقل از ارشاد دیلمی طبق نقل تفسیر المیزان، ذیل آیات مورد بحث.